İSG Çalışma MerkeziMarcinelle (Bois du Cazier): madende yangın
Ne oldu?
8 Ağustos 1956 sabahı Belçika'daki Bois du Cazier kömür madeninde yeraltında çalışan 274 kişiden 262'si hayatını kaybetti; yalnızca on ikisi kurtuldu. Kurbanların çoğu savaş sonrası dönemde getirilen göçmen işçiydi: 136'sı İtalyan, 95'i Belçikalı; geri kalanlar başka ülkelerdendi.
Kaynaklara göre sabah 08:10'da, kömür vagonu kafese tam yerleşmeden kafes hareket ettirildi. Elektrik kabloları koptu ve yeraltında yangın çıktı. Hareket eden kafes yağ ve hava borularını da kopardı; yangın büyüdü, duman ve karbonmonoksit madene yayıldı. Kurtarma çalışmaları 23 Ağustos'a kadar sürdü.
Yargı süreci: 1 Ekim 1959'da mahkeme sanıkların tamamını beraat ettirdi; 30 Ocak 1961'deki istinafta maden müdürü altı ay ertelenmiş hapis ve para cezasına çarptırıldı, diğer sanıklar beraat etti.
Sorulması gereken sorular
- Yükleme sırasında kafesin hareket etmesini engelleyen bir kilitleme (interlock) var mıydı?
- Elektrik kabloları, yağ ve basınçlı hava boruları aynı güzergâhta, birbirine ve kafese temas edebilecek şekilde mi döşenmişti?
- Yangın durumunda havalandırma akımı ve kaçış yolları işçileri dumandan koruyacak biçimde planlanmış mıydı?
- Kurtarma ekipleri ve işçiler acil durum planında eğitilmiş, tatbikat yapmış mıydı?
- Farklı dil konuşan işçilere güvenlik bilgisi anlayacakları biçimde verilmiş miydi?
Sahada önlem
- Kafes, asansör ve taşıma sistemlerinde yükleme tamamlanmadan hareketi engelleyen emniyet kilitleri kullanın ve periyodik olarak test edin.
- Elektrik kablolarını, yağ ve basınçlı hava hatlarından ayrı güzergâhta, korumalı döşeyin; yanmaz kablo ve koruma tercih edin.
- Yangın ve duman senaryosuna göre kaçış yollarını, sığınma odalarını ve havalandırma akımını planlayın; tatbikatla doğrulayın.
- Göçmen ve yabancı çalışanlara güvenlik eğitimini anladıkları dilde ve görsel destekle verin.
Türkiye'de bugün karşılığı
- Maden işyerlerinde risk değerlendirmesi, acil durum planı ve tatbikat yükümlülükleri 6331 sayılı Kanun (md.10, md.11) ve ilgili maden mevzuatı kapsamındadır.
- Çalışanların eğitimi ve bilgilendirmesi: md.16 ve md.17; yabancı uyruklu çalışanlar için de aynı yükümlülük geçerlidir.
Kaynaklar: Marcinelle mining disaster (Wikipedia)
Eğitim amaçlıdır; resmî soruşturma raporu ya da mahkeme kararının yerine geçmez. Hatalı bir bilgi görürseniz info@isgcalisma.com adresine yazın.