A, B, C sınıfı iş güvenliği uzmanı arasındaki fark nedir?
İş güvenliği uzmanlığı belgesinin üç sınıfı vardır: C, B ve A. Sınıf, uzmanın hangi işyerlerinde görev yapabileceğini belirler. Bu sayfada konuyu hiç bilmeyen birine anlatır gibi, adım adım anlatıyoruz.
Son mevzuat kontrolü: 21.10.2026
Kısaca
- İşyerleri yaptıkları işin tehlikesine göre üç gruba ayrılır: az tehlikeli, tehlikeli, çok tehlikeli.
- C sınıfı uzman yalnızca az tehlikeli, B sınıfı az tehlikeli ve tehlikeli, A sınıfı ise tüm tehlike sınıflarındaki işyerlerinde çalışabilir.
- Genel yol C → B → A şeklindedir. B için C belgesiyle en az 3 yıl, A için B belgesiyle en az 4 yıl fiilen görev yapmak ve ilgili eğitim ile sınavı geçmek gerekir.
Önce şunu bilelim: işyerlerinin de bir "tehlike sınıfı" vardır
Her işyeri aynı derecede tehlikeli değildir. Bir büro ile bir maden ocağını düşünün. İkisinde de çalışanları korumak gerekir ama işin niteliği değiştikçe tehlikenin derecesi de değişir.
Bu yüzden işyerleri yaptıkları işe göre az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli olarak sınıflandırılır. Tehlike sınıfları, Bakanlıkça çıkarılan İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği ile belirlenir ve tespitte o işyerinde yapılan asıl iş dikkate alınır (6331 sayılı Kanun madde 9). Bir işyerinin hangi sınıfta olduğunu kendiniz tahmin etmeyin, Tebliğ’in güncel listesine bakın.
Üç sınıfın farkı bir tabloda
| Belge sınıfı | Çalışabileceği işyerleri | Kısaca |
|---|---|---|
| C sınıfı | Az tehlikeli | En düşük yetki, başlangıç seviyesi |
| B sınıfı | Az tehlikeli ve tehlikeli | Orta seviye |
| A sınıfı | Az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli (tümü) | En geniş yetki |
Dikkat edilecek nokta: Sınıf, uzmanın "daha iyi" olduğunu değil çalışabileceği işyerlerinin kapsamını gösterir. A sınıfı uzman tüm işyerlerinde görev yapabilir, C sınıfı uzman ise yalnızca az tehlikeli işyerlerinde.
Belge nasıl alınır? Basamak basamak
Yönetmeliğin 8. maddesine göre genel yolda adayın mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunu ya da teknik eleman olması gerekir. Teknik eleman; teknik öğretmenler, fizikçi, kimyager veya biyolog unvanına sahip olanlar ile üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği lisans veya ön lisans programı mezunlarıdır (madde 4). Sonra ilgili sınıfın eğitimine katılınır ve sınav geçilir.
C sınıfı: başlangıç
C sınıfı eğitimine katılıp C sınıfı sınavında başarılı olan mühendislik veya mimarlık fakültesi mezunları ile teknik elemanlar C belgesi alır. Üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği lisans programını tamamlayanlar da C sınıfı sınavında başarılı olurlarsa belge alır. Ayrıca bazı müfettişler için de ayrı bir yol vardır (madde 8/1-c).
B sınıfı: ikinci basamak
C sınıfı belgeyle en az üç yıl fiilen görev yaptığınızı iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesi ile belgelerseniz ve B sınıfı eğitimine katılıp B sınıfı sınavında başarılı olursanız B belgesi alırsınız. İş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği programında yüksek lisans yapanlar ile bazı müfettişler için ayrı yollar da sayılmıştır (madde 8/1-b).
A sınıfı: en üst basamak
B sınıfı belgeyle en az dört yıl fiilen görev yaptığınızı iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesi ile belgelerseniz ve A sınıfı eğitimine katılıp A sınıfı sınavında başarılı olursanız A belgesi alırsınız. İş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği programında doktora yapanlar ile Genel Müdürlük veya bağlı birimlerinde ya da müfettiş olarak yeterli süre görev yapanlar için de yönetmelikte ayrı yollar vardır (madde 8/1-a).
Sınavda bu bilgi nasıl sorulur?
İş güvenliği uzmanlarının belge sınıflarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- C sınıfı belge sahibi uzman tehlikeli sınıftaki işyerlerinde görev yapabilir.
- B sınıfı belge sahibi uzman az tehlikeli ve tehlikeli sınıftaki işyerlerinde görev yapabilir.
- A sınıfı belge sahibi uzman yalnızca çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde görev yapabilir.
- C sınıfı belge sahibi uzman tüm tehlike sınıflarında görev yapabilir.
- B sınıfı belge sahibi uzman çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde görev yapabilir.
En sık karıştırılan üç nokta
- Tehlike sınıfı ile belge sınıfını karıştırmak. "Tehlike sınıfı" işyerinin, "belge sınıfı" uzmanın özelliğidir. İkisi birbirinden bağımsızdır.
- A sınıfını "çok tehlikeliye özel" sanmak. A sınıfı uzman tüm işyerlerinde çalışabilir, yalnızca çok tehlikeli olanlarda değil.
- Belge sınıfını maaşla ya da bilgiyle eşitlemek. Sınıf yalnızca yetki alanını belirler. Kişinin bilgisi ve deneyimi ayrı bir konudur.
Sık sorulan sorular
C sınıfı iş güvenliği uzmanı tehlikeli işyerinde çalışabilir mi?
Hayır. C sınıfı belge yalnızca az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde görev yapma yetkisi verir. Tehlikeli sınıfta çalışmak için en az B sınıfı belge gerekir.
B sınıfı belge için ne kadar süre gerekir?
Genel yolda C sınıfı belgeyle en az üç yıl fiilen görev yaptığını iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesi ile belgelemek, B sınıfı eğitimine katılmak ve B sınıfı sınavında başarılı olmak gerekir. Yüksek lisans yapanlar ve bazı müfettişler için yönetmelikte ayrı yollar vardır (madde 8).
A sınıfına geçmek için ne yapmak gerekir?
Genel yolda B sınıfı belgeyle en az dört yıl fiilen görev yaptığını iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesi ile belgelemek, A sınıfı eğitimine katılmak ve A sınıfı sınavında başarılı olmak gerekir. Doktora yapanlar ile Genel Müdürlük, bağlı birimleri veya müfettişlik görevinde yeterli süre çalışanlar için yönetmelikte ayrı yollar sayılmıştır (madde 8).
Doğrudan A sınıfı belge alınabilir mi?
Yönetmelikte sayılan özel durumlar dışında hayır. Genel yol C, sonra B, sonra A şeklindedir ve her basamakta fiilen çalışma süresi aranır.
A, B ve C sınıfı için ayrı sınav mı yapılıyor?
Sınav sistemi ve içeriği her dönem Bakanlık ile sınavı yapan kurumun duyurularında belirtilir. Güncel sınav bilgisi için resmî duyuruları takip edin.
Bu konuyu soru çözerek pekiştirin
Madde atıflı, gerekçeli çözümlü soruları kayıt olmadan ücretsiz deneyin.
Kaynaklar ve not
Dayanak: İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete: 29.12.2012, sayı 28512, güncel konsolide metin); İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Kapsamında Çıkarılan İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği. Güncel metinleri mevzuat.gov.tr adresinden de kontrol edebilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; belge başvurusu ve istisnai durumlar için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın güncel duyurularını esas alın.