Çalışanlara verilecek iş sağlığı ve güvenliği eğitimi: süre ve tekrar

İşveren, işe yeni başlayan her çalışanın iş sağlığı ve güvenliği eğitimi almasını sağlamak zorundadır. Bu sayfada eğitimin türlerini, sürelerini, ne sıklıkla tekrarlanacağını ve nasıl belgeleneceğini Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik maddeleriyle anlatıyoruz.

Hazırlayan: Muhammet Borlak, B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı
Son mevzuat kontrolü: 21.10.2026

Üç temel eğitim türü

• İşe başlama eğitimi (madde 7): çalışanın yapacağı iş, varsa kullanacağı iş ekipmanı, çalışma ortamından kaynaklanan riskler ve işyerine özgü tedbirler anlatılır. Çırak ve stajyerler de kapsamdadır.
• Temel eğitim (madde 8 ve devamı): yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan konuları asgari olarak içeren ve düzenli aralıklarla tekrarlanan eğitimdir.
• Diğer eğitimler: bilgi yenileme, iş kazası sonrası ilave eğitim, özel politika gerektiren gruplara eğitim vb.

İşe başlama eğitimi (madde 7)

• Çalışan fiilen çalışmaya başlamadan önce verilir.
• Uygulamalı ve yüz yüze yapılır.
• İşveren, işyerinde görevli iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi ya da işverenin görevlendirdiği bilgi sahibi ve deneyimli çalışanlar tarafından verilir.
• Her çalışan için en az iki saat olarak düzenlenir. Bu süre temel eğitim süresinden sayılmaz.
• Eğitim; eğitimi veren, çalışan ve işveren veya vekilinin imzasıyla tutanağa bağlanır ve çalışanın özlük dosyasında saklanır.

Temel eğitimin süresi ve tekrarı (madde 8, 13, 14)

Ders saati nedir? Yönetmeliğe göre en az kırk beş dakikalık ders ve on beş dakikalık ara dinlenmeden oluşan zaman dilimidir (madde 4).

Temel eğitimin tamamı, çalışan işe başladıktan sonra en kısa sürede verilir. Bu süre işyerindeki risklere göre işverence belirlenir, ancak her hâlükârda üç aydan fazla olamaz (madde 8). Eğitim bölünerek verilebilir, ancak her parça bir ders saatinden az olamaz (madde 13/4). İş değişikliği, ekipman değişikliği, yeni teknoloji gibi durumlarda ortaya çıkan risklerle ilgili eğitim tekrar aralığı beklenmeden verilir (madde 14/3).

Yüz yüze mi, uzaktan mı? (madde 12)

Yönetmelikteki konu başlıklarından birinci, ikinci ve üçüncüsü tüm işyerlerinde uzaktan, yüz yüze veya ikisi bir arada verilebilir. Dördüncü konu başlığı (işe ve işyerine özgü sağlık ve güvenlik konuları) ise az tehlikeli işyerlerinde uzaktan veya yüz yüze verilebilirken, tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde yüz yüze verilmek zorundadır.

Uzaktan eğitimde girişler, çıkışlar, tamamlama oranları ve sınav sonuçları kayıt altına alınır. Sistem, ileri sarma gibi eğitimin verimini düşürecek hareketleri engelleyecek ve belirli aralıklarla kısa sorularla çalışanın katılımını destekleyecek nitelikte olmalıdır.

Temel eğitimi kimler verebilir? (madde 10)

İşyerinde görevli iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi; üniversiteler ve kamu kurumlarının eğitim birimleri; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları; işçi, işveren ve kamu görevlileri kuruluşları ya da bunların kurduğu eğitim vakıfları ve merkezleri; çalışanlara ücretsiz eğitim veren, kamu yararına kuruluş statüsündeki eğitim amaçlı vakıflar. Eğiticilerin uzmanlık alanının eğitim konularına uygun olması şarttır.

Ölçme, değerlendirme ve belge (madde 16, 17)

• Eğitim öncesi çalışanların seviyesi bir yöntemle belirlenir. Eğitim sonunda ölçme ve değerlendirme yapılır.
• Başarı için yüz üzerinden en az 60 puan gerekir. İlk sınavda başarısız olan en fazla iki kez daha sınava girebilir. Yine başarısız olanlar temel eğitime yeniden katılır.
• Yüz yüze eğitimlerde katılım; eğitimin yeri ve tarihi, katılımcıların ve eğiticinin adı soyadı ve imzası, süre ve konu başlıklarını içeren katılım tutanağı ile kayıt altına alınır.
• Başarıyla tamamlayanlara yönetmeliğin Ek-2’deki örneğine uygun temel eğitim belgesi düzenlenir ve özlük dosyasında saklanır. Çalışan işten ayrılırken isterse belgenin bir örneği imzalanarak kendisine verilir.

Diğer eğitimler

• Bilgi yenileme (madde 18): herhangi bir sebeple altı aydan fazla süre işten uzak kalanlara tekrar işe başlatılmadan önce, Ek-1’in dördüncü konu başlığı kapsamında verilir.
• İş kazası veya meslek hastalığı sonrası (madde 19): çalışmaya başlamadan önce, kazanın veya hastalığın sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri hakkında ilave eğitim verilir.
• Özel politika gerektiren gruplar (madde 20): 15-18 yaş arası genç çalışanlar, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanların özelliklerine göre eğitim verilir. Destek elemanları ve çalışan temsilcileri görevleriyle ilgili ayrıca eğitilir.
• Çırak ve stajyerler (madde 21): uygulamalı eğitim alınan işyerinin işvereni sorumludur.
• İşyeri değiştiren çalışan (madde 25): önceki işyerinde temel eğitimini tamamlayan ve işi değişmeyen çalışan, programın tamamı tekrarlanmadan yalnızca dördüncü konu başlığı konularında eğitilir. Önceki eğitim belgesinin kontrolü işverenin sorumluluğudur.

Eğitimin maliyeti ve süresi (madde 5)

İşveren eğitimlerin maliyetini çalışanlara yansıtamaz. Eğitimde geçen süre çalışma süresinden sayılır. Eğitim süreleri haftalık çalışma süresinin üzerindeyse fazla sürelerle çalışma veya fazla çalışma olarak değerlendirilir. İşveren yıllık eğitim programını hazırlatıp onaylar ve hazırlarken çalışanların veya temsilcilerinin görüşünü alır (madde 11).

Sınavda bu bilgi nasıl sorulur?

Sık sorulan sorular

Diğer rehberler