İş kazası ve meslek hastalığı bildirimi: kim, kime, ne zaman?
İşyerinde bir iş kazası olduğunda ya da bir çalışanda meslek hastalığı tespit edildiğinde işverenin hem kayıt tutması hem de belirli sürelerde bildirim yapması gerekir. Bu sayfada 6331 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’ndaki ilgili maddelere göre bu yükümlülükleri sade bir dille anlatıyoruz.
Kısaca
- İşveren iş kazasını kazadan sonraki üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirir. Meslek hastalığını ise öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde bildirir (6331 sayılı Kanun madde 14/2; 5510 sayılı Kanun madde 13 ve 14).
- İş kazası ayrıca yetkili kolluk kuvvetlerine derhal bildirilir (5510 sayılı Kanun madde 13).
- İşveren bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar, inceleme yapıp rapor düzenler. Yaralanma olmadan atlatılan zarar verme potansiyeli olan olayları (ramak kala) da inceler (6331 madde 14/1).
İş kazası ve meslek hastalığı nedir? (5510 sayılı Kanun madde 13, 14)
İş kazası, sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır ve şu hallerde meydana gelirse iş kazasıdır: sigortalının işyerinde bulunduğu sırada; işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle (kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan sigortalı için yürüttüğü iş nedeniyle); bir işverene bağlı çalışan sigortalının görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda; emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda; işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişte.
Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleridir. Çalıştığı işten dolayı meslek hastalığına tutulduğunun, yetkilendirilen sağlık hizmet sunucularınca düzenlenen sağlık kurulu raporu ve tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespit edilmesi zorunludur.
İşverenin kayıt ve inceleme yükümlülüğü (6331 madde 14/1)
- Bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar, gerekli incelemeleri yaparak bunlarla ilgili raporları düzenler.
- İşyerinde meydana gelen, yaralanma veya ölüme neden olmadığı halde işyeri veya iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan ya da çalışanı, işyerini veya iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olan olayları (ramak kala) inceler ve raporlar.
İş güvenliği uzmanı da iş kazası ve meslek hastalıklarının nedenlerinin araştırılması ve tekrarlanmaması için çalışma yapar, işverene önerilerde bulunur (İş Güvenliği Uzmanları Yönetmeliği madde 9). İş sağlığı ve güvenliği kurulu bulunan işyerlerinde her iş kazası kurulca da araştırılır ve tedbirler bir raporla işverene bildirilir (Kurullar Yönetmeliği madde 8).
Kime, ne zaman bildirilir?
| Olay | Kim bildirir? | Kime ve ne zaman? |
|---|---|---|
| İş kazası | İşveren | SGK’ya en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde. Yetkili kolluk kuvvetlerine derhal. |
| Meslek hastalığı | İşveren | Sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimince kendisine bildirilen meslek hastalığını, öğrendiği günden itibaren üç iş günü içinde SGK’ya. |
| Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan sigortalı | Kendisi | Bir ayı geçmemek şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonra üç iş günü içinde. |
| Sağlık hizmeti sunucuları | Sağlık hizmeti sunucuları | Kendilerine intikal eden iş kazalarını ve yetkilendirilen sunucular meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç on gün içinde SGK’ya (6331 madde 14/4). |
Bildirim, “iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi” ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile yapılır (5510 madde 13). İş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde üç iş günlük süre, kazanın öğrenildiği tarihten itibaren başlar. İşyeri hekimi veya sağlık hizmeti sunucuları, meslek hastalığı ön tanısı koydukları vakaları SGK tarafından yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına sevk eder (6331 madde 14/3).
Bildirimden sonra yapılacaklar
- İlave eğitim: İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana, işe başlamadan önce kazanın veya hastalığın sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri hakkında ilave eğitim verilir (6331 madde 17/4; Eğitim Yönetmeliği madde 19).
- Risk değerlendirmesi: İş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olay meydana gelirse risk değerlendirmesi tamamen veya kısmen yenilenir (Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği madde 12).
- Kurul toplantısı: Ölümlü, uzuv kayıplı veya ağır iş kazası hallerinde kurul üyelerinden herhangi biri kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilir (Kurullar Yönetmeliği madde 9).
- Soruşturma: Kuruma bildirilen olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı hakkında karar verilebilmesi için gerektiğinde SGK memurları veya iş müfettişleri aracılığıyla soruşturma yapılabilir (5510 madde 13).
Sınavda bu bilgi nasıl sorulur?
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre işveren, iş kazalarını Sosyal Güvenlik Kurumuna hangi süre içinde bildirir?
- Kazadan sonraki 24 saat içinde
- Kazadan sonraki üç iş günü içinde
- Kazadan sonraki on gün içinde
- Kazadan sonraki bir ay içinde
- Yıl sonunda toplu olarak
Sık sorulan sorular
İş kazası SGK’ya kaç gün içinde bildirilir?
Kazadan sonraki üç iş günü içinde. Kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde olmuşsa süre kazanın öğrenildiği tarihten başlar (6331 madde 14; 5510 madde 13).
Meslek hastalığı bildirimi ne zaman yapılır?
İşveren, sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalığını öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde SGK’ya bildirir (6331 madde 14/2).
İş kazası kolluğa da bildirilir mi?
Evet. 5510 sayılı Kanunun 13. maddesine göre iş kazası işveren tarafından yetkili kolluk kuvvetlerine derhal, SGK’ya ise en geç üç iş günü içinde bildirilir.
Ramak kala olay da kayıt altına alınır mı?
Evet. İşveren, yaralanma veya ölüme neden olmadığı halde zarar verme potansiyeli olan olayları inceler ve bunlarla ilgili raporlar düzenler (6331 madde 14/1-b).
Bildirimi geciktiren işverene ne olur?
5510 sayılı Kanun madde 14’e göre bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen veya kasten eksik ya da yanlış bildiren işverenden SGK’nın yaptığı masraflar ve ödenmişse geçici iş göremezlik ödenekleri rücu edilir. İdari para cezaları için 6331 sayılı Kanun madde 26 ve güncel tutar duyurularına bakılmalıdır.
Bu konuyu soru çözerek pekiştirin
Madde atıflı, gerekçeli çözümlü soruları kayıt olmadan ücretsiz deneyin.
Kaynaklar ve not
Dayanak: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu madde 14 ve 17; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu madde 13 ve 14; Kurullar Yönetmeliği madde 9; Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği madde 12. Bildirgenin şekli, içeriği ve verilme usulü SGK’nın ilgili yönetmeliğinde düzenlenir; bu sayfada yer almaz. İdari para cezası tutarları her yıl güncellendiği için bu sayfada verilmemiştir. Mevzuat metinleri 22.10.2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Güncel metin için mevzuat.gov.tr adresine bakın. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır.