İş sağlığı ve güvenliği kurulu nasıl kurulur?
İş sağlığı ve güvenliği kurulu, işyerinde sağlık ve güvenlik konusunu düzenli olarak konuşan, karar alan ve kayıt tutan bir toplantı düzenidir. Bu sayfada kurulun kimde zorunlu olduğunu, kimlerden oluştuğunu ve nasıl çalıştığını hiç bilmeyen birine anlatır gibi, yönetmelik maddelerine dayanarak anlatıyoruz.
Son mevzuat kontrolü: 21.10.2026
Kısaca
- Elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde kurul kurulur (6331 sayılı Kanun madde 22; Kurullar Yönetmeliği madde 2 ve 4).
- Kurulun başkanı işveren veya vekili, sekreteri iş güvenliği uzmanıdır (madde 6). Uzmanın tam zamanlı çalışmadığı işyerlerinde sekretaryayı insan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işlerden sorumlu bir kişi yürütür.
- Kurullar ayda en az bir kez toplanır. Kurul karar verirse bu süre tehlikeli işyerlerinde iki aya, az tehlikeli işyerlerinde üç aya çıkarılabilir (madde 9).
Hangi işyerlerinde zorunlu? (madde 2, 4, 5)
İki şartın birlikte bulunması gerekir: işyerinde elli veya daha fazla çalışan olması ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapılması. Şartlar varsa kurulu kurmak işverenin yükümlülüğüdür.
- Birden çok işyeri varsa (fabrika, müessese, işletme gibi), elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu her işyerinde ayrı ayrı kurul kurulur (madde 5).
- Asıl işveren ve alt işveren ilişkisi altı aydan fazla sürüyorsa kurulun nasıl kurulacağı çalışan sayılarına göre değişir (madde 4/2): ikisinin de çalışan sayısı ayrı ayrı elli ve üzeriyse ayrı ayrı kurul kurulur ve koordinasyonu asıl işveren sağlar. Yalnız asıl işverenin sayısı elli ve üzeriyse kurulu asıl işveren kurar. Yalnız alt işverenin sayısı elli ve üzeriyse kurulu alt işveren kurar. İkisi ayrı ayrı elliyi geçmiyor ama toplam elliden fazlaysa birlikte tek kurul oluşturulur.
Kurulda kimler bulunur? (madde 6)
- İşveren veya işveren vekili (kurulun başkanı),
- İş güvenliği uzmanı (kurulun sekreteri),
- İşyeri hekimi,
- İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli bir kişi,
- Bulunması halinde sivil savunma uzmanı,
- Bulunması halinde formen, ustabaşı veya usta,
- Çalışan temsilcisi (işyerinde birden çok çalışan temsilcisi varsa baş temsilci).
Kim nasıl belirlenir? İş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, insan kaynakları kişisi ve sivil savunma uzmanı işveren tarafından atanır. Formen, ustabaşı veya usta ise o işyerindeki formen, ustabaşı ve ustaların yarıdan fazlasının katılacağı bir toplantıda açık oyla seçilir. Seçimle belirlenemezse işveren atar. Formen, usta ve çalışan temsilcisi üyelerinin yedekleri de aynı usulle seçilir.
Birden fazla uzman veya hekim varsa işveren görevlendirme yapar. Uzman, işyerinin tehlike sınıfına uygun uzmanlar arasından seçilir.
Kurul üyeleri eğitim alır (madde 7)
İşveren, kurul üyelerine ve yedeklerine eğitim verilmesini sağlar. Eğitim en az şu konuları kapsar: kurulun görev ve yetkileri, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı ve standartlar, sık rastlanan iş kazaları ve tehlikeli vakaların nedenleri, iş hijyeninin temel ilkeleri, iletişim teknikleri, acil durum önlemleri, meslek hastalıkları, işyerine ait özel riskler ve risk değerlendirmesi.
Kurul ne iş yapar? (madde 8)
- İşyerine uygun bir iç yönerge taslağı hazırlar, işverenin onayına sunar ve uygulamasını izler.
- İşyerindeki tehlikeleri ve önlemleri değerlendirir, tedbirleri belirler ve işverene bildirir.
- Her iş kazasını, meslek hastalığını ve zarar verme potansiyeli olan olayları (ramak kala) araştırır, tedbirleri bir raporla işverene verir.
- İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini planlar ve uygulanmasını izler.
- Bakım ve onarım çalışmalarındaki güvenlik tedbirlerini planlar ve kontrol eder.
- Yangın, doğal afet, sabotaj gibi tehlikeler için alınan tedbirlerin yeterliliğini ve ekiplerin çalışmalarını izler.
- İşyerinin iş sağlığı ve güvenliği durumu hakkında yıllık rapor hazırlar ve ertesi yılın çalışma programına öneride bulunur.
- Çalışanların çalışmaktan kaçınma hakkı taleplerine acilen toplanıp karar verir (6331 sayılı Kanun madde 13).
Toplantılar nasıl yapılır? (madde 9)
| Konu | Kural |
|---|---|
| Sıklık | Ayda en az bir kez. Kurul karar verirse tehlikeli işyerlerinde iki ay, az tehlikeli işyerlerinde üç ay olarak belirlenebilir. |
| Gündem duyurusu | Gündem, yer, gün ve saat toplantıdan en az 48 saat önce üyelere bildirilir. |
| Olağanüstü toplantı | Ölümlü, uzuv kayıplı veya ağır iş kazası halleri ya da özel tedbir gerektiren önemli hallerde üyelerden herhangi biri kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilir. |
| Zaman | Toplantılar günlük çalışma saatleri içinde yapılır; toplantıda geçen süre günlük çalışma süresinden sayılır. |
| Toplantı ve karar sayısı | Kurul, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır, katılanların salt çoğunluğuyla karar alır. Çekimser oy kullanılamaz. Oylar eşitse başkanın oyu belirleyicidir. |
| Tutanak | Her toplantıda kararları içeren tutanak düzenlenir, başkan ve üyeler imzalar. İmzalanan kararlar ayrıca bir işleme gerek kalmadan işverene bildirilmiş sayılır. Tutanaklar özel dosyada saklanır. |
| Çalışmaktan kaçınma talebi | Toplantı süresine bakılmaksızın acilen toplanır. Karar çalışana ve çalışan temsilcisine yazılı olarak tebliğ edilir. |
İşveren, kurul için toplantı yeri, araç ve gereci sağlar. Kurul tutanaklarını, kaza inceleme raporlarını ve denetim raporlarını iş müfettişlerinin incelemesi için işyerinde bulundurur (madde 10). Kurulun ilan ettiği kararlar işverenleri ve çalışanları bağlar (madde 9/2).
Sınavda bu bilgi nasıl sorulur?
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmeliğe göre kurullar, kurulca farklı bir süre belirlenmediği sürece en az hangi sıklıkta toplanır?
- Haftada bir
- Ayda en az bir kez
- İki ayda bir
- Altı ayda bir
- Yılda bir
En sık karıştırılan noktalar
- Elli çalışanı yalnızca sayıya bakarak değerlendirmek. İş de “altı aydan fazla süren sürekli iş” olmalıdır.
- Başkanı ve sekreteri karıştırmak. Başkan işveren veya vekilidir, sekreter iş güvenliği uzmanıdır.
- Karar sayısı. Kurul, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır; kararlar katılanların salt çoğunluğuyla alınır ve çekimser oy kullanılamaz.
Sık sorulan sorular
Kaç çalışanda iş sağlığı ve güvenliği kurulu kurulur?
Elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde kurul kurulur (6331 sayılı Kanun madde 22; Yönetmelik madde 2 ve 4).
Kurulun başkanı kimdir?
İşveren veya işveren vekilidir. Kurulun sekreteri iş güvenliği uzmanıdır. Uzmanın tam zamanlı çalışma zorunluluğu olmayan işyerlerinde sekretaryayı insan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli bir kişi yürütür (madde 6).
Kurul ne sıklıkla toplanır?
Ayda en az bir kez. Kurul karar verirse bu süre tehlikeli işyerlerinde iki ay, az tehlikeli işyerlerinde üç ay olabilir (madde 9).
Çalışan temsilcisi kurulda yer alır mı?
Evet. Çalışan temsilcisi kurul üyesidir. İşyerinde birden çok çalışan temsilcisi varsa baş temsilci üyedir (madde 6).
Kurul toplantıları mesai saatinde mi yapılır?
Toplantıların günlük çalışma saatleri içinde yapılması asıldır ve toplantıda geçen süreler günlük çalışma süresinden sayılır (madde 9).
Bu konuyu soru çözerek pekiştirin
Madde atıflı, gerekçeli çözümlü soruları kayıt olmadan ücretsiz deneyin.
Kaynaklar ve not
Dayanak: İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik (madde 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10) ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu madde 22. Mevzuat metinleri 22.10.2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Güncel metin için mevzuat.gov.tr adresine bakın. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve mevzuatın yerine geçmez.