Yeni Makine Emniyeti Yönetmeliği (2023/1230/AB): ne değişti, kimi ilgilendiriyor?

Makine Emniyeti Yönetmeliği (2023/1230/AB), Avrupa Birliği’nin 2023/1230 sayılı Makine Tüzüğü esas alınarak hazırlandı ve 2006/42/AT temelli 2009 tarihli Makina Emniyeti Yönetmeliği’nin yerini alıyor. Hükümlerin çoğu 20 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girer. Yönetmelik makinenin piyasaya arzını düzenler; işyerinde kullanımdaki ekipmanın bakım ve periyodik kontrolü ise İş Ekipmanları Yönetmeliği’ne tabidir.

Hazırlayan: Muhammet Borlak, B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı
Son mevzuat kontrolü: 26.10.2026

Kısaca

Yönetmelik 2006/42/AT temelli Makina Emniyeti Yönetmeliği (3/3/2009, 27158) ile Tel Halatların, Zincirlerin ve Kancaların Belgelendirilmesi Yönetmeliği’ni (1/7/2003, 25155) yürürlükten kaldırır (madde 51).
Çoğu hüküm 20/1/2027’de yürürlüğe girer; bu tarihten önce eski yönetmeliğe uygun piyasaya arz edilen ürünlerin piyasada bulundurulması engellenmez (geçici madde 1, madde 52).
Yenilikler: yazılım dahil dijital emniyet aksamları, dijital kullanım talimatı (en az 10 yıl çevrimiçi), önemli değişiklik yapanın imalatçı sayılması, siber güvenlik ve yüksek riskli yapay zekâ atıfları.

Yürürlük, yürürlükten kalkanlar ve geçiş (madde 50-52, geçici madde 1)

Yayım: Resmî Gazete’nin 16 Ekim 2026 tarihli ve 33402 sayılı sayısında yayımlandığı bildirilmiştir. Bu künye yönetmelik metninde yer almadığından haber kaynaklarından alınmıştır; mevzuat.gov.tr’den teyit edin.
Yürürlük (madde 52): 1, 2 ve 3. maddeler, 7. maddenin 2 ve 3. fıkraları, 8. maddenin 2 ve 3. fıkraları, 21. maddenin 2. fıkrası, 27-42. maddeler (onaylanmış kuruluşlar), 47. madde, geçici madde 1, 52 ve 53. maddeler yayım tarihinde; diğer hükümler 20/1/2027 tarihinde yürürlüğe girer.
Atıf (madde 51/2): Kaldırılan yönetmeliklere yapılan atıflar yeni Yönetmeliğe yapılmış sayılır.
Geçiş (geçici madde 1): Bakanlık, 20/1/2027 tarihinden önce eski Makina Emniyeti Yönetmeliği’ne uygun piyasaya arz edilen ürünlerin piyasada bulundurulmasını engellemez. Eski yönetmeliğin 13. maddesine göre düzenlenen AT tip inceleme belgeleri ve onay kararları süreleri dolana kadar geçerlidir.
Korunma önlemi işlemleri: Eski yönetmeliğin 12. maddesi yerine yeni Yönetmeliğin yedinci bölümü uygulanır; bu, yayım tarihinden itibaren işlemi başlatılmış ürünleri de kapsar.

Kapsam: neler yönetmeliğin içinde? (madde 2)

Makineler ve ilgili ürünler: değiştirilebilir teçhizat, emniyet aksamları, kaldırma aksesuarları, zincir-halat-kayışlar, sökülebilir mekanik aktarma tertibatları ve kısmen tamamlanmış makineler.
Kapsam dışı örnekler: fuar ve eğlence parkı özel ekipmanı, silahlar, hava-su-demiryolu taşıtları, askeri veya polisiye amaçlı makineler, laboratuvarda geçici kullanım için özel tasarlananlar, maden kuyusu asansörleri, orijinal imalatçının aynı aksamı yenilemek için sağladığı yedek emniyet aksamları.
Alçak gerilim veya telsiz mevzuatı kapsamındaki bazı ürünler (ev aletleri, sıradan büro makineleri, elektrik motorları vb.) kapsam dışıdır; ancak üç boyutlu ürün üreten eklemeli baskı makineleri “sıradan büro makinesi” istisnasının dışında bırakılmıştır.

Yeni ve değişen tanımlar (madde 4)

Emniyet aksamı: Bağımsız olarak piyasaya arz edilen ve arızası insanların güvenliğini tehlikeye atan, yazılım dahil fiziksel veya dijital aksamdır.
Kullanım talimatları: İmalatçının, ürünün amaçlanan ve uygun kullanımı, kurulumu ve güvenli tutulması hakkında sağladığı bilgilerdir.
Kaynak kod: Ürünün yazılımının hâlihazırda yüklü olan sürümünün programlama dilinde yazılmış halidir.
Profesyonel kullanıcı: Makineyi mesleki faaliyeti veya işi çerçevesinde kullanan veya işleten gerçek kişidir.
Önemli değişiklik: Piyasaya arzdan sonra, imalatçı tarafından öngörülmeyen, yeni tehlike yaratan veya mevcut riski artıran, fiziksel ya da dijital araçlarla yapılan değişikliktir. Örnekler: mevcut güvenlik kontrol sistemini değiştirmeyi gerektiren mahfaza veya koruyucu cihaz eklenmesi; kararlılık veya mekanik dayanıklılık için ilave koruyucu önlem alınması.

Yazılım, siber güvenlik ve yapay zekâ (madde 9, 11, 21)

Siber güvenlik (21/5): Kabul edilmiş AB siber güvenlik belgelendirme programı kapsamında belgelendirilmiş veya uygunluk beyanı düzenlenmiş ürünler, belge kapsamı ölçüsünde EK-3’ün 1.1.9 (bozulmaya karşı koruma) ve 1.2.1 (kontrol sistemlerinin güvenliği ve güvenilirliği) gerekliliklerine uygun varsayılır.
Yapay zekâ (9/3, 21/6): Yüksek riskli yapay zekâ sistemlerine ilişkin gerekliliklerin EK-3’e yansıtılması öngörülür; uyumlaştırılmış standartlar veya ortak özellikler referans alınana kadar AB yapay zekâ mevzuatındaki ilgili standartlara uyanlar için uygunluk varsayımı vardır.
Kaynak kod (11/3): Teknik dosyadaki kaynak kod veya programlama mantığı, uygunluğun kontrolü için gerekli olması kaydıyla gerekçeli talep üzerine Bakanlığa sunulur.

EK-3’ün (temel sağlık ve güvenlik gereklilikleri) madde metni bu sayfada özetlenmemiştir; imalatçı ve tedarikçilerle yapılacak çalışmada güncel metne bakın.

Dijital kullanım talimatı ve dijital uygunluk beyanı (madde 11/7-9)

Talimatlar dijital formatta sunulabilir ve hangi ürün modeline ait olduğunu açıkça belirtir.
Dijital sunumda imalatçı; ürün veya ambalaj/eşlik eden belgede erişim yolunu belirtir, talimatları kullanıcının yazdırabileceği, indirebileceği ve cihaza kaydedebileceği formatta sunar (makine arızalıyken de erişilebilir olmalı) ve ürünün piyasaya arzından sonra en az 10 yıl çevrimiçi erişilebilir tutar.
Kullanıcı satın alma sırasında talep ederse imalatçı bir ay içinde ücretsiz kâğıt talimat sağlar. Profesyonel olmayan kullanıcı ihtimali varsa temel güvenlik bilgisi kâğıt olarak verilir.
Talimatlar Türkçe, açık ve okunabilir olur.
AB uygunluk beyanı da ürünle birlikte verilebilir veya erişim adresi ya da makine tarafından okunabilir kod (ör. QR) sağlanır; dijital beyan en az 10 yıl çevrimiçi kalır.
İmalatçı ürün üzerinde model, seri/tip, imalat yılı ile varsa parti/seri numarasını; adını, posta adresini ve internet sitesi/e-posta gibi tek bir iletişim noktasını belirtir (11/5-6).

Makinede değişiklik yapanın sorumluluğu (madde 18-19)

Önemli değişiklik yapan gerçek veya tüzel kişi imalatçı sayılır; 11. maddedeki imalatçı yükümlülüklerine tabi olur ve ilgili uygunluk değerlendirme yöntemini uygular (19/1-2).
Değişiklik, makine tertibatının yalnızca bir parçasının güvenliğini etkiliyorsa yükümlülükler yalnızca etkilenen makine veya ürün için uygulanır; bu, risk değerlendirmesinde gösterilir.
İstisna: Kendi kullanımı için kendi makinesinde önemli değişiklik yapan profesyonel olmayan kullanıcı imalatçı sayılmaz (19/3).
İthalatçı veya dağıtıcı, ürünü kendi adı veya ticari markası altında piyasaya arz ederse ya da uygunluğu etkileyecek şekilde değiştirirse imalatçı sayılır (18/1).

İşyeri açısından anlamı: üretim hattında makineye sonradan yapılan güvenlik sistemi müdahalesi, mahfaza veya yazılım değişikliği artık yalnızca bir bakım işi değil, yeni uygunluk değerlendirmesi gerektirebilecek bir işlemdir. Bu tür işleri “değişiklik yönetimi” ve risk değerlendirmesi kaydına bağlayın.

Uygunluk değerlendirme yöntemleri (madde 7, 25, 26)

EK-1 Kısım A (yüksek riskli kategoriler): AB tip incelemesi (Modül B) + iç üretim kontrolüne dayalı tipe uygunluk (Modül C), tam kalite güvencesi (Modül H) veya birim doğrulaması (Modül G). İç üretim kontrolü (Modül A) tek başına yeterli değildir.
EK-1 Kısım B: İç üretim kontrolü (Modül A); ancak yalnızca ilgili kategoriye özgü tüm temel gereklilikleri kapsayan uyumlaştırılmış standart veya ortak özelliklere uygun tasarlanmış ve imal edilmişse. Aksi halde B+C, H veya G.
EK-1’de listelenmeyenler: Modül A.
Onaylanmış kuruluşun katıldığı yöntemlerde CE işaretinin yanında kuruluşun kimlik numarası bulunur (25/3).

EK-1’in listesi (hangi makinenin Kısım A veya B’de olduğu) bu sayfada verilmemiştir; yönetmelik eklerinden kontrol edin.

İmalatçı, ithalatçı ve dağıtıcı yükümlülükleri (madde 11, 14, 18, 20)

İmalatçı, EK-3’e uygun tasarım ve imalatı sağlar, teknik dosyayı hazırlar, uygunluk değerlendirmesini yapar, AB uygunluk beyanı düzenler ve CE işareti iliştirir.
Teknik dosya ve AB uygunluk beyanı, piyasaya arzdan itibaren en az 10 yıl piyasa gözetimi ve denetimi kuruluşunun emrine hazır tutulur (11/3).
Uygunsuzluk şüphesinde imalatçı ürünü uygun hale getirir, piyasadan çeker veya geri çağırır; risk varsa Bakanlığı bilgilendirir (11/10).
Tedarik zincirindeki iktisadi işletmeciler birbirleriyle ilgili bilgiyi en az 10 yıl saklar (20/2).
İhlaller için 7223 sayılı Kanun’daki idari yaptırımlar uygulanır (madde 49).

İşveren ve İSG uzmanı için kontrol listesi (öneri)

Makine envanterini güncelleyin: marka/model, imalat yılı, CE işareti ve AB uygunluk beyanının varlığı.
Yeni alımlarda şartnameye Türkçe talimat, dijital talimat erişim yolu ve uygunluk beyanı şartı koyun.
Makinede yapılan her güvenlik sistemi, mahfaza veya yazılım değişikliğini değişiklik yönetimi prosedürüne bağlayın; “önemli değişiklik” olup olmadığını yazılı değerlendirin.
Dijital talimatın erişim bağlantısını/QR kodunu kayıt altına alın; çalışan eğitimlerinde talimata nereden ulaşılacağını gösterin.
Kullanımdaki ekipmanın periyodik kontrolü ve işveren yükümlülükleri bu yönetmelikten bağımsız olarak İş Ekipmanları Yönetmeliği kapsamında sürer.

Sınavda bu bilgi nasıl sorulur?

Sınavda böyle sorulur · sınav formatına uyarlanmış örnek

Makine Emniyeti Yönetmeliği’ne göre kullanım talimatının dijital formatta sunulması halinde imalatçı hangi süreyle çevrimiçi erişimi sağlamalıdır?

En az 1 yıl
En az 3 yıl
En az 5 yıl
Ürünün piyasaya arz edilmesinden sonra en az 10 yıl
Yalnızca garanti süresi boyunca

Doğru cevap: D. Madde 11/7-c: Dijital talimatlar, ürünün beklenen kullanım ömrü boyunca ve piyasaya arzdan sonra en az 10 yıl çevrimiçi erişilebilir olmalıdır. Kullanıcı satın alma sırasında talep ederse bir ay içinde ücretsiz kâğıt kopya verilir.

Sık sorulan sorular

Yeni Makine Emniyeti Yönetmeliği ne zaman yürürlüğe giriyor?

Hükümlerin çoğu 20 Ocak 2027’de yürürlüğe girer. Bazı maddeler (1-3, 27-42, geçici madde 1 gibi) yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir (madde 52).

Eski makinelerim yeni yönetmeliğe göre uygunsuz mu olur?

Yönetmelik piyasaya arzı düzenler. 20/1/2027’den önce eski yönetmeliğe uygun piyasaya arz edilen ürünlerin piyasada bulundurulması engellenmez (geçici madde 1). Kullanımdaki ekipman için işveren yükümlülükleri ayrıca İş Ekipmanları Yönetmeliği’ne tabidir.

Makineye mahfaza eklersem imalatçı sayılır mıyım?

Eklenen mahfaza veya koruyucu cihaz mevcut güvenlik kontrol sistemini değiştirmeyi gerektiriyorsa “önemli değişiklik” sayılabilir ve değişikliği yapan imalatçı yükümlülüklerine tabi olur (madde 4/u, 19). Kendi kullanımı için değişiklik yapan profesyonel olmayan kullanıcı istisnadır.

Kullanım talimatı artık kâğıt olmak zorunda değil mi?

Talimatlar dijital sunulabilir; ancak erişim yolu belirtilmeli, yazdırılabilir ve indirilebilir olmalı, en az 10 yıl çevrimiçi kalmalıdır. Satın alma sırasında talep halinde bir ay içinde ücretsiz kâğıt kopya verilir (madde 11/7-8).

EK-1 Kısım A ve B listesi nerede?

Kategoriler yönetmeliğin EK-1’inde listelenir; bu sayfada ek metinleri özetlenmemiştir. Güncel metni mevzuat.gov.tr’den kontrol edin.

Bu konuyu soru çözerek pekiştirin

Madde atıflı, gerekçeli çözümlü soruları kayıt olmadan ücretsiz deneyin.

Ücretsiz soruları çöz

Sahada kullanacağınız evrakları mı arıyorsunuz?

Eğitim slaytları, risk analizleri, acil durum planları ve kontrol formları İSG doküman merkezinde. Dokümanlar sınav paketinden ayrı satılır.

Doküman merkezine git

Kaynaklar ve not

Dayanak: Makine Emniyeti Yönetmeliği (2023/1230/AB) madde 1-4, 7, 9, 11, 18-21, 25-26, 49-52, geçici madde 1. Yönetmelik ekleri (EK-1, EK-3 vb.) metninde yer almadığından özetlenmemiştir. Resmî Gazete tarih ve sayı bilgisi haber kaynaklarından alınmıştır. Mevzuat metinleri 26.10.2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Güncel metin için mevzuat.gov.tr adresine bakın. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; bağımsız bir çalışma aracıdır, resmî kurumla bağlantısı yoktur.

Diğer rehberler

A, B, C sınıfı iş güvenliği uzmanı farkıHangi belge hangi işyerinde geçerli, bir üst sınıfa nasıl geçilir?6331 sayılı İSG Kanunu nedirTürkiye’de iş sağlığı ve güvenliğinin ana kanunu, kolay anlatım ve sınav notları.Risk değerlendirmesi nedirTehlike ile risk farkı, 5 adım, Fine-Kinney örneği ve yenileme süreleri.İSG kurulu nasıl kurulurKaç çalışanda zorunlu, kimler üye olur, toplantılar nasıl yapılır?Çalışan İSG eğitimi süreleriİşe başlama eğitimi, temel eğitim süreleri, tekrar aralıkları ve belgelendirme.Acil durum planı ve tatbikatDört acil durum ekibi, kaç çalışana kaç kişi, tatbikat ve plan yenileme süreleri.KKD işveren yükümlülükleriKKD ne zaman kullanılır, işveren neleri sağlar, çalışan nelere uyar?İş kazası bildirimiİşverenin kayıt, inceleme ve SGK bildirim yükümlülüğü, üç iş günü kuralı.Uzman ve hekim çalışma süreleriÇalışan başına aylık asgari süreler, tam gün eşikleri ve hesap örnekleri.Çalışmaktan kaçınma hakkıCiddi ve yakın tehlikede başvuru usulü, ücret hakkı, işyerini terk ve fesih.Yüksekte çalışma önlemleriTanım, toplu korumanın önceliği, yaşam hattı, iskele ve merdiven kuralları.İşyeri bina ve eklentileriAcil çıkış, yangın, havalandırma, aydınlatma, zemin, sosyal alanlar, kontrol listesi.KKD CE işareti ve kategorilerKKD alırken neye bakılır? CE, Türkçe kılavuz, uygunluk beyanı, kategori I-II-III.Gürültü yönetmeliği80, 85 ve 87 dB(A) ne demek? Hangi değerde ne yapılır?Elle taşıma işleriYük ne zaman riskli? Önce mekanik sistem, kaçınılmazsa Ek-1 faktörleri.Patlayıcı ortamlarBölge 0, 1, 2 ve 20, 21, 22 ne demek? Patlamadan korunma dokümanında neler olur?Asbestle çalışmaAsbest söküm kim yapar? İş planı, ölçüm, sağlık gözetimi ve 40 yıl kayıt.Lisans kodu nasıl alınırShopier’den ödeme, kod teslimi, “Lisans kodum var” alanı, 3 cihaz ve iade kuralı.Yapı işlerinde İSGKoordinatör ne zaman gerekir? 30 iş günü, 20 çalışan ve 500 yevmiye eşikleri.İş ekipmanları ve periyodik kontrolPeriyodik kontrol kime yaptırılır? EKİPNET, sözleşme, günlük muayene ve yetki sınırı.Kimyasal maddelerle çalışmaGüvenlik bilgi formu, ikame, ölçüm, sağlık gözetimi ve kayıt saklama.Alt işverenlikAsıl iş, yardımcı iş, uzmanlık şartı, sözleşme maddeleri ve muvazaa riski.Gebe ve emziren çalışanlar7,5 saat sınırı, gece çalışma yasağı, 100-150 ve 150 üstü kadın çalışan eşikleri.Çocuk ve genç işçilerGünlük 7-8 saat sınırı, 40 saat hafta tatili, 20 gün izin, yasak işler ve veli bilgilendirme.